ABD ve Türkiye arasındaki S-400 meselesinde şimdiye kadar neler yaşandı?

İki gün önce Kremlin'den gelen S-400 füzeleri teslim tarihi açıklaması, uzun süre önce başlayan ABD-Türkiye gerilimini tırmandırmaya devam ediyor. O açıklamanın hemen ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaptığı "Türkiye S400'leri alacaktır demiyorum, almıştır" ifadesi üzerine iki ülkenin dış işleri bakanlıkları karşılıklı mektuplaşmaya, dolar/TL üzerindeki baskı ise giderek artmaya başladı. ABD doları kısa bir süre önce 5,90'a kadar yükseldi.

ABD ve Türkiye arasındaki S-400 meselesinde şimdiye kadar neler yaşandı?

S-400 füzelerinin Türk ekonomisi ve döviz kurları üzerindeki olumsuz etkileri devam ediyor.

Amerika Birleşik devletleri bir süre önce, Türkiye'nin, Rusya'dan S-400 füzeleri satın alması konusundaki tepkisini şu açıklamayla belirtmişti:  ABD Savunma Bakan Vekili Patrick Shanahan, Hulusi Akar’a gönderdiği mektupta, Türkiye’nin, 31 Temmuz’a kadar S-400 alması halinde, F-35 programının ‘tamamen iptal edileceğini’bildirdi. Ayrıca F-35 programı için eğitilen Türk pilotların da eğitmine devam edilmeyeceği ve ülkeden ayrılmalarını talep edeceklerini söylemişlerdi ve pilotların eğitimi 31 Temmuz olmadan durdurulmuş oldu.

"Temmuz ayında teslim edilecek"

Yaklaşık iki gün önce Kremlin'den gelen S-400 füzeleri teslim tarihi açıklaması, uzun süre önce başlayan ABD-Türkiye gerilimini tırmandırmaya devam etti. Kremlin yetkilisinin yaptığı açıklamada, füzelerin Temmuz ayı içerisinde teslim edileceği öğrenildi.

ABD'den Türkiye'ye tehditkar mektup

ABD, füzeler konusundaki tepkisini arttırarak tehditvari ibarelerin kullanıldığı bir mektubu Ankara'ya gönderdi.

Mektupta: “Bu yolda devamınız istihdamda, milli gelirde ve uluslararası ticarette kayıplara neden olacaktır. Başkan Trump’ın hâlihazırda 20 milyar dolar olan ikili ticaret hacmini 75 milyar dolara yükseltme kararlılığı da, ABD’nin CAATSA yaptırımları ilanıyla tehlikeye düşebilecektir” ifadeleri kullanıldı.

"Personel göndermeniz bizi hayal kırıklığına uğrattı"

"Türkiye’nin S-400 sistemleri üzerine eğitim almak için Rusya’ya personel gönderdiğini öğrenmekle hayal kırıklığına uğradık. 28 Mayıs’taki telefon konuşmamızda da tartıştığımız üzere, eğer Türkiye S-400 tedarik ederse, ülkelerimiz Türkiye’nin F-35 programını sürdürmemesi üzerine bir plan geliştirmek zorundadır. Değerli ilişkimizi sürdürmeyi gözetmekle birlikte, Türkiye S-400 teslimatını kabul ettiği takdirde F-35 almayacaktır. S-400 tutumunuzu değiştirme seçeneğiniz halen bulunmaktadır."

Erdoğan: "S-40 alınacak demiyorum, alındı diyorum"

Cumhurbaşkanı Erdoğan 12 Haziran'da yaptığı konuşmasında: " "Türkiye S400 savunma sistemlerini alacaktır demiyorum, almıştır. Biz bu işi bitirdik." diyerek, "(S-400) Uygun fiyatla olmanın yanında ortak üretime de geçebilme sözünü alarak sözleşmemizi imzaladık. İnşallah kısa zamanda da geliyor." şeklinde konuştu.

ABD'nin F-35 konusundaki tutumuna da değinen Erdoğan, "Türkiye F-35 programının yalnızca müşterisi değil, üretim ortağıdır." dedi.

Dışişlerinden 'sert' mektuba yanıt

Erdoğan'ın kararlı tutumuna ek olarak Dışişleri BAkanı Mevlüt Çavuşoğlu'da, ABD'nin mektubuna yanıt olarak:

S-400 hava savunma sistemin kesin olarak alındığı ve Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın net bir şekilde konuya açıklık getirdiğini ifade eden Çavuşoğlu, Türkiye'nin ABD'ye, S-400 ve F-35'ler konusuna ilişkin NATO'nun da içinde olduğu ortak çalışma grubu kurulması önerisinde bulunduğunu hatırlattı.     

Çavuşoğlu, "Başkan (Donald) Trump buna 'evet' diyor ama Amerika içindeki bazı kurumlar buna 'hayır' diyor, yanaşmıyor. Madem kendinize güveniyorsunuz bizim çalışma grubu teklifimizi niye kabul etmiyorsunuz? Bu tür mektuplarla Türkiye aldığı kararlardan vazgeçmez. Türkiye S-400'ü almıştır ve Türkiye'ye gelecektir, konuşlanacaktır. Bunun da çalışmaları devam ediyor." diye kaydetti.

Son olarak ABD'den bu kararlı tutuma yönelik bir tepki niteliğinde algılanan yeni bir hamle geldi.

ABD, DSG'ye 200 tır ağır silah gönderdi iddiası

ABD, iddialara göre YPG'nin de dahil olduğu Demokratik Suriye Güçleri'ne 200 TIR ağır silah ve zırhlı araç gönderdi.

DSG örgütünden ismini vermeyen bir yönetii konuya ilişkin: "ABD, bize ağır silah ve ile zırhlı araçlar ile pikap araçlar gönderdi. Ayrıca, yeni askeri üslerin inşasında kullanılmak üzere beton bloklar da gönderildi. ABD, Deyr er Zor ve Haseke bölgelerinde yeni üsler kuracak. Sevkiyat, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin kontrolündeki Semalka Sınır Kapısı'ndan yapıldı. Oradan da tırlarla Kobani bölgesindeki DSG merkezlerine bırakıldı. ABD bize yardım etmeye devam edecektir." ifadelerini kullandı.

Dolar piyasaları ABD ile ilişkilerinin ışığında şekillenmeye devam ediyor

Tüm bu gelişmelerin ışığında ekonomi piyasaları ve ABD dolarının kur değeri baskılandı. TCMB'nin 24 olarak açıkladığı politika faizini beklentilerin doğrultusunda sabit tutmasıyla 5,78'e kadar düşen Dolar/TL kuru yaklaşık iki gündür, 5,86 ve 5,90 arasında dalgalanmaya devam etti.

Dolar kuru 14 Haziran 2019 15:30 itibariyle 5,89'dan işlem görmeye devam ediyor. Piyasaların açık olduğu haftanın son günü itibariyle dolar kuru, ABD ile ilişkileri takip etmeye devam ediyor.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER